Çocuklarda Demir Eksikliği Anemisi: Çocuğunuz Yorgun ve Soluk mu?

Çocuklarda Demir Eksikliği Anemisi

Çocuklarda demir eksikliği anemisi, vücutta yeterli demir olmadığı için hemoglobin üretiminin azalmasıyla ortaya çıkan kansızlık türüdür. Bu durum çocuklarda yorgunluk, solukluk, iştahsızlık, dikkat dağınıklığı, okul başarısında düşüş, huzursuzluk ve büyüme gelişme sorunlarına neden olabilir. Özellikle bebekler, küçük çocuklar, prematüre doğanlar, fazla inek sütü tüketenler ve yoğun adet kanaması olan ergen kızlar daha yüksek risk altındadır. Erken tanı ve çocuk doktoru kontrolünde tedavi, çocuğun sağlıklı büyümesi ve beyin gelişimi için önemlidir.

Çocuğunuz sürekli yorgun, soluk veya odaklanmakta zorlanıyorsa, DRFK Dubai’de Dr. Mehmet Öztürk ile randevu alarak demir düzeyleri, beslenme durumu ve gelişimi güvenli şekilde değerlendirilebilir.

Tıbbi inceleme: Dr. Mehmet Öztürk Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
DRFK Turkish International Day Surgery Center – Dubai

Çocuklarda Demir Eksikliği Anemisi Nedir?

Çocuklarda demir eksikliği anemisi, çocuğun vücudunda yeterli demir bulunmadığında hemoglobin üretiminin azalmasıyla ortaya çıkan bir kansızlık türüdür. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve oksijeni beyne, kaslara ve organlara taşıyan proteindir.

Demir yalnızca kan yapımı için değil, çocuğun büyümesi, beyin gelişimi, bağışıklık sistemi, enerji düzeyi, dikkat ve öğrenme kapasitesi için de önemlidir. CDC, demirin çocuk gelişiminin tüm aşamalarında gerekli olduğunu ve beyin gelişimi ile bağışıklık fonksiyonlarını desteklediğini belirtmektedir.

Demir depoları azaldığında çocuğun dokularına yeterli oksijen taşınamayabilir. Bu durum yorgunluk, solukluk, iştahsızlık, dikkat azalması, okul performansında düşüş, huzursuzluk ve büyüme gelişme sorunlarıyla kendini gösterebilir.

Çocuklarda Demir Eksikliği Neden Önemlidir?

Çocukluk döneminde demir ihtiyacı oldukça yüksektir. Özellikle bebeklik, erken çocukluk ve ergenlik dönemlerinde büyüme hızlandığı için vücudun demire olan ihtiyacı artar.

Demir eksikliği yalnızca kansızlık problemi değildir. Çocuğun günlük enerjisini, oyun isteğini, uyku düzenini, dikkatini, öğrenme kapasitesini ve davranışlarını etkileyebilir.

Dünya Sağlık Örgütü, iki yaş altı çocuklarda demir eksikliğinin beyin gelişimi üzerinde önemli etkiler oluşturabileceğini ve ilerleyen dönemde öğrenme ile okul performansını olumsuz etkileyebileceğini belirtmektedir.

Bu nedenle çocuklarda demir eksikliği erken fark edilmeli, doğru şekilde değerlendirilmeli ve doktor kontrolünde tedavi edilmelidir.

Demir Eksikliği ile Demir Eksikliği Anemisi Arasındaki Fark Nedir?

Demir eksikliği, çocuğun vücudundaki demir depolarının azalmaya başlamasıdır. Bu aşamada hemoglobin değeri hâlâ normal olabilir ve çocukta belirgin kansızlık görülmeyebilir.

Demir eksikliği anemisi ise demir eksikliğinin ilerleyerek hemoglobin üretimini bozmasıdır. Bu durumda kırmızı kan hücreleri yeterli oksijen taşıyamaz ve kansızlık belirtileri daha belirgin hale gelir.

Bu yüzden çocukta kansızlık çıkmadan önce de demir eksikliği olabilir. Özellikle risk grubundaki çocuklarda veya yorgunluk, solukluk, iştahsızlık, dikkat dağınıklığı gibi belirtiler varsa çocuk doktoru değerlendirmesi önemlidir.

Çocuklarda Demir Eksikliği Anemisi Belirtileri

Demir eksikliği başlangıçta sessiz ilerleyebilir. Bazı çocuklarda belirtiler hafif olduğu için aileler bunu okul temposu, iştahsızlık, uyku düzensizliği veya normal yorgunluk olarak düşünebilir.

Çocuklarda demir eksikliği belirtileri ve çocuk doktoru değerlendirmesi, Dr. Mehmet Öztürk DRFK Dubai

Çocuklarda sık görülen demir eksikliği belirtileri şunlardır:

• Sürekli yorgunluk
• Soluk yüz veya soluk cilt rengi
• İştahsızlık
• Çabuk yorulma
• Oyun sırasında enerji düşüklüğü
• Dikkat dağınıklığı
• Konsantrasyon zorluğu
• Okul başarısında düşüş
• Sinirlilik veya huzursuzluk
• Uyku hali
• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• El ve ayaklarda soğukluk
• Tırnaklarda kırılma
• Saç dökülmesi
• Büyüme veya gelişmede yavaşlama

Bebeklerde ve küçük çocuklarda belirtiler daha farklı görülebilir:

• Emmede veya beslenmede zayıflık
• Oyuna ilgide azalma
• Hareketlerde yavaşlık
• Sık huzursuzluk
• Konuşma gelişiminde gecikme
• Motor gelişimde gecikme
• Dikkat ve iletişimde azalma

Tek bir belirti her zaman demir eksikliği anlamına gelmez. Ancak belirtiler devam ediyorsa veya birkaç belirti birlikte görülüyorsa çocuk doktoruna başvurmak gerekir.

Çocuklarda Demir Eksikliği Anemisi Neden Olur?

Çocuklarda demir eksikliği anemisi birçok farklı nedenle ortaya çıkabilir. En sık nedenler arasında demirden fakir beslenme, hızlı büyüme, fazla inek sütü tüketimi, prematüre doğum, düşük doğum ağırlığı, yoğun adet kanaması ve sindirim sistemi problemleri yer alır.

Çocuklarda demir eksikliği anemisi nedenleri: beslenme, hızlı büyüme ve fazla süt tüketimi

Demirden Fakir Beslenme

Çocuk yeterli miktarda demir içeren gıdaları tüketmediğinde demir depoları zamanla azalabilir. Özellikle et, tavuk, balık, yumurta, baklagil ve demirle zenginleştirilmiş tahılları az tüketen çocuklarda risk artabilir.

Seçici beslenen, et ve baklagilleri reddeden, çok sınırlı beslenen veya tek tip beslenme alışkanlığı olan çocuklar demir eksikliği açısından daha dikkatli takip edilmelidir.

Hızlı Büyüme Dönemleri

Bebeklik, erken çocukluk ve ergenlik dönemlerinde vücut hızlı büyür. Bu dönemlerde demir ihtiyacı da artar. Eğer çocuğun beslenmesi artan ihtiyacı karşılamıyorsa demir depoları azalabilir.

Bu nedenle özellikle altı ay ile iki yaş arası çocuklar ve ergenlik dönemindeki çocuklar daha yüksek risk altında olabilir.

Fazla İnek Sütü Tüketimi

Fazla inek sütü tüketimi çocuklarda demir eksikliği riskini artırabilir. Çünkü fazla süt içen çocuklar demirden zengin gıdaları daha az tüketebilir. Ayrıca bazı uzmanlar, fazla inek sütü tüketiminin gıdalardan demir emilimini zorlaştırabileceğini belirtmektedir.

İnek sütü bir yaşından önce ana içecek olarak verilmemelidir. Bir yaş sonrasında ise miktar çocuğun yaşına, beslenmesine ve doktor önerisine göre düzenlenmelidir.

Prematüre Doğum veya Düşük Doğum Ağırlığı

Prematüre doğan veya düşük doğum ağırlığı ile dünyaya gelen bebeklerde demir depoları daha düşük olabilir. CDC, prematüre bebeklerin anne sütü veya formül mamadan aldıkları demirin dışında ek demire ihtiyaç duyabileceğini ve bunun çocuk doktoru ile değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Bu nedenle prematüre veya düşük doğum ağırlıklı bebeklerin demir durumu düzenli takip edilmelidir.

Ergen Kızlarda Yoğun Adet Kanaması

Ergenlik dönemindeki kız çocuklarında yoğun veya uzun süren adet kanamaları demir kaybına neden olabilir. Bu durumda yalnızca demir eksikliği değil, kanamanın nedeni de değerlendirilmelidir.

Yoğun adet gören ergenlerde yorgunluk, baş dönmesi, solukluk, çarpıntı veya okul performansında düşüş varsa çocuk doktoru değerlendirmesi önemlidir.

Sindirim Sistemi veya Emilim Problemleri

Bazı çocuklarda yeterli demir alınsa bile vücut demiri iyi ememeyebilir. Sindirim sistemi hastalıkları, kronik inflamasyon, tekrarlayan enfeksiyonlar veya emilim bozuklukları demir eksikliğine katkıda bulunabilir.

Bu durumda yalnızca beslenmeyi düzeltmek yeterli olmayabilir. Altta yatan sebebin araştırılması gerekir.

Kimler Daha Yüksek Risk Altındadır?

Çocuklarda demir eksikliği anemisi bazı gruplarda daha sık görülebilir. Özellikle aşağıdaki çocuklar daha dikkatli takip edilmelidir:

• Prematüre doğan çocuklar
• Düşük doğum ağırlığı ile doğan çocuklar
• Altı ay ile iki yaş arasındaki bebekler ve küçük çocuklar
• Demirden zengin gıdaları yeterince tüketmeyen çocuklar
• Çok fazla inek sütü içen çocuklar
• Bir yaşından önce inek sütü verilen bebekler
• Altıncı aydan sonra demirden zengin ek gıda almayan bebekler
• Demirle zenginleştirilmemiş mama kullanan çocuklar
• Dengesiz ve yetersiz vejetaryen beslenen çocuklar
• İştahsız veya seçici beslenen çocuklar
• Hızlı büyüme dönemindeki çocuklar
• Yoğun adet kanaması olan ergen kızlar
• Sindirim veya emilim problemi olan çocuklar
• Kronik hastalığı veya tekrarlayan enfeksiyonu olan çocuklar

AAP kaynakları, prematüre doğum, düşük doğum ağırlığı, beslenme problemleri ve büyüme sorunları gibi faktörlerin demir eksikliği anemisi açısından risk oluşturabileceğini belirtmektedir.

Demir Eksikliği Çocuğun Zekâsını Etkiler mi?

Demir eksikliği, özellikle şiddetli olduğunda veya uzun süre tedavi edilmediğinde çocuğun bilişsel gelişimini etkileyebilir. Bu etki daha çok dikkat, hafıza, öğrenme hızı, dil gelişimi, davranış ve okul performansı gibi alanlarda görülebilir.

Ancak her demir eksikliği yaşayan çocukta kalıcı zekâ problemi gelişir denemez. Etki; çocuğun yaşı, eksikliğin şiddeti, ne kadar sürdüğü, beslenme kalitesi, eşlik eden hastalıklar ve tedaviye ne kadar erken başlandığına göre değişir.

Tıbbi olarak daha doğru ifade şudur: Demir eksikliği, özellikle bebeklik ve erken çocukluk döneminde, çocuğun bilişsel ve davranışsal gelişimini olumsuz etkileyebilen önemli bir risk faktörüdür.

Demir Eksikliği Konuşma Gecikmesine Neden Olur mu?

Demir eksikliği çocuğun enerji düzeyini, dikkatini, öğrenme kapasitesini ve genel gelişimini etkileyebilir. Bu nedenle bazı çocuklarda konuşma, öğrenme veya davranış alanlarında dolaylı etkiler görülebilir.

Ancak konuşma gecikmesinin tek nedeni demir eksikliği değildir. İşitme problemleri, gelişimsel gecikmeler, nörolojik nedenler, uyaran eksikliği, uyku problemleri ve başka beslenme eksiklikleri de konuşma gelişimini etkileyebilir.

Bu yüzden konuşma gecikmesi olan bir çocukta yalnızca demir eksikliğine odaklanmak doğru değildir. Çocuk doktoru gerekirse gelişim, işitme, beslenme ve kan testlerini birlikte değerlendirir.

Demir Eksikliği Çocukta Sinirlilik Yapar mı?

Evet, bazı çocuklarda demir eksikliği huzursuzluk, çabuk ağlama, sinirlilik, sabırsızlık veya oyuna ilgide azalma şeklinde görülebilir.

Bunun nedeni düşük enerji, uyku kalitesinde bozulma, dokulara oksijen taşınmasının azalması veya demirin beyin fonksiyonlarındaki rolü olabilir.

Ancak çocuklarda sinirlilik her zaman demir eksikliği anlamına gelmez. Uyku eksikliği, stres, ağrı, beslenme problemleri, ekran süresi, okul sorunları veya başka tıbbi nedenler de davranış değişikliklerine yol açabilir.

Ne Zaman Çocuk Doktoruna Gidilmeli?

Aşağıdaki belirtiler varsa çocuğun çocuk doktoru tarafından değerlendirilmesi önerilir:

• Sürekli yorgunluk
• Belirgin solukluk
• İştahsızlık
• Dikkat ve odaklanma zorluğu
• Okul başarısında düşüş
• Baş dönmesi veya sık baş ağrısı
• Çabuk yorulma
• Gelişimde yavaşlama
• Konuşma veya motor gelişimde gecikme
• Tırnak kırılması veya saç dökülmesi
• Buz, toprak veya besin olmayan şeyleri yeme isteği
• Ergen kızlarda yoğun adet kanaması
• Prematüre doğum veya düşük doğum ağırlığı öyküsü
• Fazla inek sütü tüketimi
• Sindirim sistemi şikâyetleri

Özellikle bebeklerde, küçük çocuklarda ve risk grubundaki çocuklarda belirtiler hafife alınmamalıdır.

Çocuklarda Demir Eksikliği Anemisi Nasıl Teşhis Edilir?

Teşhis yalnızca çocuğun soluk görünmesine bakılarak konulmaz. Çocuk doktoru önce detaylı bir öykü alır, ardından fizik muayene ve gerekli kan testleri ile değerlendirme yapar.

Doktor çocuğun beslenmesini, büyümesini, gelişimini, doğum öyküsünü, günlük süt tüketimini, okul performansını, davranış değişikliklerini ve varsa kanama öyküsünü değerlendirir.

Gerekli görülen testler şunları içerebilir:

• Tam kan sayımı
• Hemoglobin düzeyi
• Hematokrit
• Ortalama eritrosit hacmi
• Ferritin
• Serum demiri
• Transferrin satürasyonu
• Gerekirse inflamasyon belirteçleri

Ferritin demir depolarını gösteren önemli bir testtir. Ancak enfeksiyon veya inflamasyon durumlarında ferritin yüksek çıkabilir. Bu nedenle test sonuçları çocuğun genel durumu ve diğer kan değerleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

AAP, yaklaşık bir yaş civarında hemoglobin ile anemi taraması yapılmasını ve risk faktörlerinin değerlendirilmesini önermektedir.

Çocuklarda Demir Eksikliği Anemisi Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi; çocuğun yaşına, kilosuna, aneminin şiddetine, test sonuçlarına, beslenme düzenine ve altta yatan nedene göre planlanır.

Tedavi planında şunlar yer alabilir:

• Beslenmenin düzenlenmesi
• Demirden zengin gıdaların artırılması
• Fazla inek sütü tüketiminin kontrol edilmesi
• Gerekirse demir takviyesi başlanması
• Emilim veya kanama problemi varsa nedenin araştırılması
• Tedavi sonrası kan testleriyle takip
• Büyüme ve gelişimin izlenmesi

Demir takviyeleri çocuklarda doktor kontrolü olmadan kullanılmamalıdır. Doz çocuğun kilosuna, kan değerlerine ve klinik durumuna göre belirlenmelidir. Yanlış doz veya fazla demir kullanımı çocuklar için tehlikeli olabilir.

Demir Eksikliği Sadece Beslenmeyle Düzelir mi?

Bazı hafif demir eksikliği durumlarında beslenme düzeninin iyileştirilmesi faydalı olabilir. Ancak belirgin anemi varsa, ferritin çok düşükse, çocukta şikâyetler mevcutsa veya altta yatan başka bir neden varsa yalnızca gıda yeterli olmayabilir.

Bu nedenle “demirli yiyecekler verelim geçer” yaklaşımı her çocuk için doğru değildir. Çocuğun kan değerleri, belirtileri ve risk faktörleri birlikte değerlendirilmelidir.

Çocuklar İçin En İyi Demir İçeren Besinler

Demirden zengin gıdalar hem korunmada hem de tedavi sürecinin desteklenmesinde önemlidir.

Çocuklar için iyi demir kaynakları şunlardır:

• Kırmızı et
• Tavuk
• Balık
• Yumurta
• Mercimek
• Nohut
• Kuru fasulye
• Ispanak
• Demirle zenginleştirilmiş kahvaltılık tahıllar
• Demirle zenginleştirilmiş ekmek veya tahıl ürünleri
• Yaşa uygun şekilde kuru meyveler ve kuruyemişler

Demir iki ana formda bulunur. Hem demir, et, tavuk ve balık gibi hayvansal kaynaklarda bulunur ve vücut tarafından daha kolay emilir. Hem olmayan demir ise mercimek, nohut, fasulye, ıspanak ve tahıllar gibi bitkisel kaynaklarda bulunur.

Bitkisel demirin emilimi C vitamini ile birlikte alındığında artabilir. Örneğin mercimek yemeği yanında domates, fasulye yanında biber veya demirle zenginleştirilmiş tahıl yanında çilek tüketmek demir emilimini destekleyebilir.

Demir Emilimini Azaltabilecek Alışkanlıklar

Bazı beslenme alışkanlıkları demir emilimini azaltabilir veya çocuğun demirden zengin besinleri daha az tüketmesine neden olabilir.

Dikkat edilmesi gereken alışkanlıklar şunlardır:

• Gün içinde fazla süt tüketimi
• Öğün yerine sütle doymak
• Büyük çocuklarda yemekle birlikte çay tüketimi
• Bitkisel demir kaynaklarının C vitamini olmadan tüketilmesi
• Et, baklagil ve tahılların çok sınırlı olduğu beslenme
• Doktor kontrolü olmadan demir takviyesi kullanımı

Burada amaç sütü tamamen kesmek değildir. Amaç, yaşa uygun süt miktarını belirlemek ve çocuğun demirden zengin gıdalarla dengeli beslenmesini sağlamaktır.

Çocuklarda Demir Eksikliği Nasıl Önlenir?

Demir eksikliğini önlemek için ailelerin dikkat edebileceği bazı temel noktalar vardır:

• Altıncı aydan sonra demirden zengin ek gıdaların başlanması
• Bebeklik döneminde beslenmenin çocuk doktoru ile takip edilmesi
• Gerekirse demirle zenginleştirilmiş mama kullanılması
• Bir yaşından önce inek sütü verilmemesi
• Küçük çocuklarda fazla inek sütü tüketiminden kaçınılması
• Et, tavuk, balık, yumurta ve baklagillerin düzenli sunulması
• Bitkisel demir kaynaklarının C vitamini ile birlikte verilmesi
• Seçici beslenen çocukların takip edilmesi
• Risk grubundaki çocuklarda kan testlerinin ihmal edilmemesi
• Ergen kızlarda yoğun adet kanamasının değerlendirilmesi

Dubai’de Çocuklarda Demir Eksikliği Değerlendirmesi: Neden DRFK?

DRFK Turkish International Day Surgery Center’da çocuklarda demir eksikliği yalnızca bir kan değeri olarak ele alınmaz. Çocuğun beslenmesi, büyümesi, gelişimi, enerjisi, davranışları, okul performansı ve tıbbi geçmişi birlikte değerlendirilir.

DRFK Dubai’de Dr. Mehmet Öztürk, çocuklarda demir eksikliği anemisi şüphesi olan durumlarda kapsamlı çocuk sağlığı değerlendirmesi yapar.

Değerlendirme genellikle şu başlıkları kapsar:

• Çocuğun şikâyetlerinin dinlenmesi
• Beslenme düzeninin incelenmesi
• Günlük süt tüketiminin değerlendirilmesi
• Boy ve kilo takibi
• Büyüme eğrisinin kontrolü
• Gelişim basamaklarının değerlendirilmesi
• Okul, dikkat ve davranış şikâyetlerinin sorgulanması
• Risk faktörlerinin belirlenmesi
• Gerekli kan testlerinin planlanması
• Yaşa ve sonuca uygun tedavi planı oluşturulması

Amaç yalnızca hemoglobini yükseltmek değildir. Amaç, demir eksikliğinin nedenini anlamak, çocuğun sağlıklı büyümesini desteklemek, beyin gelişimini korumak, enerji ve dikkat düzeyini iyileştirmek ve aileye güvenli bir yol haritası sunmaktır.

Çocuğunuzda yorgunluk, solukluk, iştahsızlık, dikkat dağınıklığı veya gelişimle ilgili endişeler varsa, DRFK Dubai’de Dr. Mehmet Ölık, dikkat dağınıklığı veya gelişimle ilgili endişeler varsa, DRFK Dubai’de Dr. Mehmetztürk ile randevu alarak güvenli bir değerlendirme yaptırabilirsiniz.

Sonuç

Çocuklarda demir eksikliği anemisi, en sık görülen beslenme kaynaklı sağlık sorunlarından biridir. Ancak etkisi yalnızca kansızlıkla sınırlı değildir. Enerji, büyüme, dikkat, öğrenme, davranış ve beyin gelişimi üzerinde önemli etkiler oluşturabilir.

Risk özellikle bebeklerde, küçük çocuklarda, prematüre doğanlarda, fazla inek sütü tüketenlerde, seçici beslenenlerde ve yoğun adet kanaması olan ergen kızlarda daha yüksektir.

Erken tanı ve doğru tedavi, çocuğun sağlıklı büyümesi ve gelişimi için önemlidir. Demir takviyeleri ise mutlaka çocuk doktoru kontrolünde kullanılmalıdır.

Çocuğunuz sürekli yorgun, soluk veya odaklanmakta zorlanıyorsa beklemeyin. DRFK Turkish International Day Surgery Center Dubai’de Dr. Mehmet Öztürk ile çocuğunuzun demir düzeyleri, beslenmesi ve gelişimi güvenli şekilde değerlendirilebilir.

Sık Sorulan Sorular

Çocuklarda demir eksikliği anemisi tehlikeli mi?

Evet. Özellikle uzun süre fark edilmez veya tedavi edilmezse çocuğun enerjisini, büyümesini, dikkatini, öğrenmesini ve davranışlarını etkileyebilir. Bebeklik ve erken çocukluk döneminde daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Demir eksikliği çocuğun zekâsını etkiler mi?

Demir eksikliği her çocukta kalıcı zekâ sorunu yapar denemez. Ancak özellikle şiddetli veya uzun süren eksikliklerde dikkat, hafıza, öğrenme, dil gelişimi ve okul performansı etkilenebilir.

Çocuklarda demir eksikliği belirtileri nelerdir?

En sık belirtiler yorgunluk, solukluk, iştahsızlık, çabuk yorulma, dikkat dağınıklığı, baş dönmesi, baş ağrısı, sinirlilik, tırnak kırılması, saç dökülmesi ve okul başarısında düşüştür.

Hangi çocuklar demir eksikliği açısından daha risklidir?

Prematüre doğanlar, düşük doğum ağırlıklı bebekler, küçük çocuklar, fazla inek sütü içenler, demirden fakir beslenenler, seçici beslenenler ve yoğun adet kanaması olan ergen kızlar daha yüksek risk altındadır.

Demir eksikliği konuşma gecikmesine neden olur mu?

Demir eksikliği gelişimi ve dikkati etkileyebilir, ancak konuşma gecikmesinin tek nedeni değildir. Konuşma gecikmesi olan çocuklarda çocuk doktoru değerlendirmesi gerekir.

Demir eksikliği sadece beslenmeyle geçer mi?

Hafif durumlarda beslenme düzeni yardımcı olabilir. Ancak anemi belirginse veya demir depoları çok düşükse çocuk doktoru kontrolünde demir takviyesi gerekebilir.

Çocuklara demir ilacı vermek güvenli mi?

Demir ilacı doğru dozda ve doktor kontrolünde güvenlidir. Ancak çocuklara rastgele demir takviyesi verilmemelidir. Fazla demir zararlı olabilir.

Çocuklar için en iyi demirli besinler nelerdir?

Kırmızı et, tavuk, balık, yumurta, mercimek, nohut, kuru fasulye, ıspanak ve demirle zenginleştirilmiş tahıllar iyi demir kaynaklarıdır. Bitkisel demirin emilimi C vitamini ile artabilir.

Ne zaman çocuk doktoruna gidilmelidir?

Çocuğunuzda sürekli yorgunluk, solukluk, iştahsızlık, dikkat azalması, büyüme gelişme geriliği, baş dönmesi,

okul başarısında düşüş veya yoğun adet kanaması varsa çocuk doktoruna başvurmalısınız.